Kız Görünümlü Erkek Karakterlere Karşıyım,  Pazartesi, 10 Kasım 2008 "Atlus" firmasının 1999 yılında ilk kez "PlayStation" konsoluna çıkardığı, "Megami Tensei" evreninin bir alt kurgusu olan ve sıradışı öğelerle "cyberpunk" temasını harmanlayan "Persona"nın, o dönem oldukça ses getirmiş olmasının başlıca sebeplerinden biri, oyunun, oyuncuya klasik konsol RPG mekaniğiyle birlikte harmanlayıp sunmuş olduğu "dating sim" özelliğiydi. Oyuncusuna bir bakıma farklı karakterlerle "etkileşim kurarak" kendisini geliştirme imkanı sunan Persona'da, bir grup öğrencinin okul çıkışı hasta arkadaşlarını ziyaret etmek istemeleriyle başlayan, içerisinde bulundukları şehrin garip bir hal alması ve anlam vermekte zorlandıkları esrarengiz yaratıkların belirmesiyle birlikte gelişen olaylar anlatılıyordu.


Aradan geçen seneler sonrasında firmanın bu kez "PlayStation 2" konsolu için çıkardığı, serinin üçüncü oyunu "Shin Megami Tensei: Persona 3" ile bir kez daha görüyoruz ki yetkililer, geçmişte elde ettikleri deneyimleri yine çok iyi bir şekilde değerlendirip, döneminde Persona'yı popüler kılan mekanikleri daha da üst seviyelere ulaştırarak karşımıza kendini geliştirmiş bir yapım ile çıkmışlar.


Persona 3'te hikaye, kaydı henüz yeni "Gekkoukan Lisesi"ne alınan ismi belirsiz, yine bir Japon klasiği halini alan "kız görünümlü erkek" bir öğrencinin, ilk gecesini geçirmek üzere yeni yatakhanesine ulaşması ile başlıyor. Kısa bir süre sonra buranın aslında sıradan bir yatakhaneden ziyade, bir birlik üssü olduğunu, buradaki insanların sıradan birer insan olmadıklarını, hatta kendisinin bile oldukça sıradışı olduğunu, "Dark Hour" adında her gece yarısı ile yeni gün arasına gizlenmiş bir saat olduğunu ve buradaki insanların da bu saat içerisinde çevreye yayılan "Shadow" ismindeki yaratıklarla savaştıklarını öğrenmesiyle olaylar çetrefilli bir hal almaya başlıyor.


Sadece "özel" diye tabir edilen insanların uyanık kalabildikleri ve bilinçlerini kaybetmedikleri Dark Hour'da, Gekkoukan Lisesi, bilinmeyen bir şekilde "Tartarus" adı verilen bir kuleye dönüşüyor ve bu kule Dark Hour boyunca çevreye Shadow yayıyor. "Special Extracurricular Execution Squad" adındaki gizli birliğin amacı ise, bir bakıma Dark Hour sırasında ayık kalmayı başaran insanları öldürmek için kuleden çıkıp yollara dökülen Shadow'ları ortadan kaldırmak ve Tartarus'un gizemini çözmek. Asıl kahramanımız gibi birbirinden özel insanları bünyesinde barındıran birliğin ortak yanı, her üyesinin bir Persona'ya sahip olması ve bu neticede Dark Hour boyunca olan biten her şeyden haberdar olabilmesi.


Dark Hour sırasında birlik üyeleri, iki kaşlarının ortasına dayadıkları silahlarını ateşleyerek, Shadow'larla savaşmak üzere içlerinde barındırdıkları Persona'larını çağırabiliyorlar. Ateşlenen silahın karakterler üzerinde fiziksel bir etkisini görebilmemiz mümkün değil. Fiziksel etkiden ziyade bu ateşlenen silahların karakterlerde ruhsal boşluklara sebep olduğunu söyleyebiliriz.


Asıl kahramanımız dışında oyunda birden fazla Persona'ya sahip bir karakter göremiyoruz. Yani SEES üyeleri de ancak içlerinde bir Persona barındırabiliyorken, kahramanımızda bu sayı on ikiye ulaşıyor. Sıra bazlı olarak ilerleyen savaşlarda kahramanımızın elindeki tüm Persona'ları aynı anda kullanabileceğimiz gibi, bunları belli bir taktik doğrultusunda sırayla da savaş ortamına sürebiliyoruz. Ayrıca oyunda yer alan "Velvet Room" sayesinde, kahramanımızın Persona'larını burada saklayabiliyor, dilersek en az iki ya da en fazla altı Persona'yı birleştirmek suretiyle yeni, daha güçlü ve daha farklı Persona'lar yaratabiliyoruz.


Oyunda Persona'ların normal gelişimleri ise "Social Link"lerle sağlanıyor. Diğer Persona'ların aksine Persona 3, "Morning", "Afternoon" ve "Evening" olmak üzere tüm gameplay'i üç zamana ayırmış durumda. Bu üç zamanda da karşılaşacağımız ve etkileşim içine gireceğimiz karakterlerden Persona'larımızın gelişimini sağlayacak olan Social Link'leri topluyoruz. Oyun boyunca kimle konuşacağımıza, kimle konuşmayacağımıza, kimle dost olacağımıza veya kimle sevgili olup çıkacağımıza tamamen biz karar veriyoruz. Bu kararlarımız neticesinde de Persona'larımız elde ettiğimiz Social Link'lerin özelliklerine göre gelişim gösteriyor ve yine bu link'lerin getirdiği artı ve eksileri üzerinde taşımaya başlıyor.


Diğer karakterle etkileşime geçebileceğimiz yerlerin başında tabii ki Gekkoukan Lisesi geliyor. Kahramanımızın gününün büyük bir kısmının geçtiği okulda, derslere girerek o ders hakkında bilgi birikimine sahip olabiliyor, sık sık karşılaşacağımız sorulara doğru cevaplar vererek ya da arkadaşlarımıza doğru cevabı vermesinde yardımcı olarak karizma puanı kazanabiliyoruz. Dersler dışında okulun büyük bir bölümünde özgürce dolaşmamız ve link toplamamız mümkün.


Okul dışında vakit geçirebileceğimiz ve Social Link elde edebileceğimiz bir diğer yer de, okulun da içerisinde bulunduğu şehir. Modern Japonya'da geçen Persona 3'te okul haricindeki zamanlarımızı şehrin çeşitli yerlerinde yine diğer insanlarla etkileşim kurarak, alışveriş yaparak veya karaoke gibi benzer sosyal aktivitelerde rol alarak geçirebiliyoruz. Ya da bunların hiçbirini yapmayıp doğruca yatakhanemize gidiyor ve saatin 00:00'ı göstermesiyle savaşa başlayabiliyoruz. Buradan da anlayabileceğiniz üzere, daha önceki Persona'larda olmayan yeni bir aktivite dağılımından söz ediyoruz. Gündüz saatlerini sosyal aktivitelerimizle değerlendirip Social Link toplarken, Dark Hour yüzünü gösterdiğinde ve Tartarus dönüşümünü tamamladığında, kahramanımız kendini bir anda bu kulenin labirentleri arasında arkadaşlarıyla birlikte Shadow öldürürken buluyor.


Persona 3, serinin diğer oyunları gibi izometrik kamera açısına sahip. Bu açıyı değiştirmemiz mümkün değilken, sağ analog yardımıyla oyun içerisindeki bakış açımızı 360 derece döndürebiliyoruz. Bilindik konsol RPG'si gameplay'ine sahip oyunda savaşlar, "turn-based", yani "sıra tabanlı" olarak ilerliyor. Fakat Persona 3 örneklerinden biraz daha farklı diyebiliriz bu konuda. Örneğin savaşlar sırasında partideki diğer üyeleri kontrol edemiyoruz. Diğer üyelerin kontrolleri tamamen AI'e atanmış durumda. Bu sistem doğal olarak bazı sorumlulukları da beraberinde getiriyor. Savaşlarda atacağımız her adımdan, uygulayacağımız her taktiğe kadar, her hareketimiz doğrudan bütün partiyi etkiliyor. Üstelik tek bir karakter üzerinden. Bu da bizim bir bakıma tek karakter üzerinden tüm parti karakterlerini çok dikkatli bir biçimde idare etmemiz gerektiği anlamına geliyor. Bir karakterin canı azaldığında veya bir sorun meydana geldiğinde bu tür problemlerle boğuşacak tek kişi yine biziz. Eğer biz ölürsek de, oyun son buluyor diyebilir ve bizim buradaki rolümüzün ne denli önemli olduğunu daha iyi anlatabiliriz sanırım.


Tartarus labirentlerinde karşımıza çıkan Shadow'larla savaşırken, daha önceki Persona'larda görmediğimiz bir özelliği görüyoruz. Persona 3 ile artık rakiplerimizi bir bakıma analiz edebiliyor ve hangi elementlere sahip olduklarını ve ne tür zayıf noktalarının bulunduğunu öğrenebiliyoruz. Bu doğrultuda elde edeceğimiz bilgileri kullanarak, geliştireceğimiz taktiklerle yapay zeka kontrolündeki parti arkadaşlarımızın yapacakları saldırılar da olumlu yönde değişimler gösterebiliyor.


Karakterlerin ekipmanlarıyla doğrudan Shadow'lara saldırması mümkünken, her biri sahip oldukları Persona'ları çağırarak da bu yaratıklarla çarpışabiliyorlar. Birden fazla Shadow ile savaşıldığında geliştirilebilecek tatikler mevcut. Bunlardan en basiti olarak, her parti üyesinin bir Shadow'u alması ya da tüm parti üyelerinin aynı Shadow'a bir kere de saldırması ve onu etkisiz hale getirip diğer Shadow'a geçmesi örnek gösterilebilir. Bu örnek taktik, rakiplerimiz için de geçerli. Persona 3 ile birlikte artık onlar da bizim zayıf noktalarımızı keşfedebiliyor ve tüm taktiksel hamlelerini bu doğrultuda şekillendirebiliyorlar.


Persona 3'ü teknik açıdan ele aldığımızda da artılarının eksilerini bir hayli bastırdığını görüyoruz. Atlus'un kendi grafik motoru kullanılarak, "Cel-shaded" teknolojisi ile hazırlanan oyun grafikleri için çok uç yorumlarda bulunamayız belki, fakat, şunu söyleyebiliriz ki, ara videoları tamamen çizgi film (ya da: "Anime") türünde hazırlanmış bir oyuna bu yer yer renkli ve yer yer karamsar grafikler oldukça yakışmış gözüküyor. Özellikle kendini Japon animasyonlarına kaptırmış kişiler için Persona 3 kaçırılmaz bir materyal dersek herhalde birçok kişiyi çok mutlu etmiş oluruz.


Oyun müzikleri ve soundtrack'i Japon besteci "Shoji Meguro" tarafından hazırlanmış. Müzikler konusunda pek de olumlu şeyler söyleyemeyecek olmamın başlıca sebeplerinden biri, ana menü müziği hariç müziklerin sık sık tekno, hip-hop ve POP türleri arasında gidip gelmesi. Oyun içerisinde yer yer değişiklik gösteren ve devamlı kendini tekrar eden müziklerin oyun atmosferine etkisi tartışılır, ancak, Japon çizgi filmlerinin jeneriklerinde de devamlı karşılaştığımız ve dinlemeye maruz kaldığımız "J-POP" adı verilen Japon POP müziği ve temsilci grupları hakkında pek de iyi şeyler düşünmüyor olmamdan ötürü, müziklerden seslere geçiş yapmanın doğru olabileceği düşüncesiyle yanıp tutuşuyorum. Zira oyundaki seslendirmeler için kötü bir şey söyleyemeyeceğim. Her ne kadar oyunun tüm diyaloglarında seslendirme yapılmamış olsa da, başarılı ara sahnelerinin tamamında ve bazı mühim diyaloglarda kullanılan seslendirmeler takdire şayen.


Bu takdire şayen durumun etkisini kaçırmamayı umarak seslere de biraz değinmekte fayda görüyorum. Ne yazık ki seslendirme hususunda gösterilen titizlik, oyun seslerinde pek de gösterilmemiş gibi görünüyor. Oyundaki birçok ses kendini oyunun başından sonuna dek tekrar edebilmesiyle bizi oldukça sıkıyor. Misal vermek suretiyle değineceğim "yürüme eylemi" sırasında duyulan ses efekti, karakterimiz farklı bir yüzeye bastığında değişiklik gösteriyormuş gibi görünse de, yapımcıların, sanki bizi kandırmak istiyorlarmış gibi, mevcut sesi, sadece tonunu biraz yumuşatarak ya da kalınlaştırarak önümüze tekrar tekrar sunduğu gerçeğiyle karşılaşıyoruz. Ne yalan söyleyelim, arkada çalmaktan sıkılmayan fakat bizi derinden etkileyen "J-POP" müziğe, bir de karakterimizin "pat pat" şeklindeki kulak tırmalıyıcı yürüme efektleri dahil olunca, bir süre oyuna ara vermemizi, ya da televizyonun sesini tamamen kapatmamızı gerektirecek bir durum ortaya çıkabiliyor.


Persona 2'nin ve 2007 yılında PS2 konsolu için piyasa sürülen "Vanillaware" ve Atlus ortak yapımı başarılı RPG "Odin Sphere"in yönetmeni "Katsura Hashino" tarafından yönetilen Persona 3 için çok yaratıcı bir oyun dersek az demiş olmayız herhalde. Sanat yönetmenliğini "Shigenori Soejima"nın yaptığı oyunda, özellikle Persona'lar konusundaki detay, Persona'ların özellikleri ve birleşimlerinden oluşan yeni Persona'ların gerek fiziksel, gerekse de ruhsal görünümleri pek göz yaşartıcı cinsten. Oyunun en başında oyuncuyu gerilimli sahnelerle selamlayan enteresan oyun senaryosu ise Japon yazar "Yuichiro Tanaka" tarafından kaleme alınmış. Senaryodaki akıcılık ve diyaloglardaki başarılı anlatımın arkasındaki bu isim için Persona 3 kendisinin ilk oyun projesi diyebiliriz.


Çıktığı yıl büyük ses getiren ve halen dördüncüsü yapım aşamasında olan Persona 3, türünün başarılı olmakla birlikte parmakla gösterilecek kadar orijinal örneklerinden biri. Persona serisine ilgi duyan veya daha önce hiç Persona oyunu oynamamış kimseye bile hitap edebilen Persona 3, gerek içerik olarak doyurucu bir oyun olmasıyla, gerekse de teknik açıdan tatmin edici bir "Role Playing Game" olmasıyla şimdiden otoriteler nezninde ayrı bir yer etmiş durumda. Halen oynanmadıysa muhakkak PS2 sahipleri tarafından oynanması gereken, özellikle Japon animasyonlarından zevk alan kişilerin tadına şöyle bir bakması gereken yapımların başında geliyor.